2. Stress na transplantatie

Chronisch ziek zijn is voor veel mensen een belangrijke bron van stress. Een chronische ziekte is niet zozeer één langdurige stressvolle situatie, maar een opeenvolging van meerdere grotere en kleinere ongemakken, ergernissen of andere spanningsvolle situaties. Enkele voorbeelden zijn: 

  • Het omgaan met de impact van je diagnose, je transplantatie of andere operatie
  • Fysieke stress door je transplantatie-operatie: je lichaam moet herstellen van de schade die is aangedaan door te opereren
  • Pijn, vermoeidheid en andere lichamelijke klachten
  • Veranderingen in je dagelijkse activiteiten 
  • Vermindering van de levensverwachting 
  • De voortdurende zelfzorg en leefstijlaanpassingen die je moet maken 
  • Afhankelijkheid van naasten of professionele hulpverleners 
  • Afhankelijkheid van medicijnen en / of hulpmiddelen
  • Gespannen of negatieve gevoelens als bijwerking van Prednison, een afweeronderdrukkend medicijn dat je na je transplantatie waarschijnlijk neemt

 

De mensen om je heen

Daarnaast kan er in de familie of je persoonlijke leven ook stress zijn voor of na je transplantatie. Een ziek familielid kan de verhoudingen in een gezin overhoop gooien. Het ziek zijn neemt vaak een grote rol in het gezinsleven in. Daar moet het hele gezin rekening mee houden. Denk maar aan de ziekenhuisafspraken, de leefstijlveranderingen en vaak heeft een ziek familielid meer hulp of steun nodig. Na een transplantatie ziet het leven er ook anders uit dan ervoor. Als je je nu weer beter voelt en meer taken op je kan nemen, dan verschuift dat ook de rollen die de mensen om je heen eerst op zich hadden genomen.

Ook de rol van ‘donornier-ontvanger’ kan zorgen voor stress of veel emoties. Als de donor een naaste van je is, heb je misschien zorgen over de gezondheid van die persoon. Of het is simpelweg lastig dat er nu een nieuwe verhouding ontstaat, namelijk die van ‘donor’ en ‘ontvanger’. Je kan ervoor kiezen om een bedankbrief te schrijven naar de donor of de familie van de donor. In een video van het LUMC legt een getransplanteerde uit waarom hij een bedankbrief heeft geschreven en hoe je dat ook zelf kan doen. Die kan je hier bekijken. 

Dagelijks leven

Ook op andere punten in je dagelijks leven heeft je transplantatie veel invloed: op je werk en in je bredere sociale omgeving. Mensen om je heen denken misschien dat je na een transplantatie gelijk weer helemaal de oude bent. Ze vergeten, of wisten het misschien zelfs nooit, dat je na een transplantatie moet herstellen van een zware operatie. En dat je daarnaast ook je leven lang nog medicijnen met de nodige bijwerkingen moet slikken. Door anderen te vertellen over je ervaring, begrijpen ze je situatie beter. Ga je na je transplantatie weer activiteiten van voor je transplantatie oppakken? Begin dan rustig. Als je weer gaat werken, is het bijvoorbeeld belangrijk dat je je werkgever en de bedrijfsarts actief betrekt in het opstartproces. Samen kan je dan kijken naar je mate van herstel en welke werkzaamheden weer te doen zijn en welke (nog) niet.

Tot slot: als je gestresst bent, kun je de neiging hebben om sociale contacten uit de weg te gaan en je meer af te zonderen. En dat terwijl je zorgen delen en hulp vragen, juist helpen om de stress te verminderen! Probeer daarom regelmatig bij familie of vrienden langs te gaan, ze bij jou uit te nodigen of ze af en toe eens te bellen. 



Hieronder zie je de eerste tip voor een goede activiteitenbalans